Jak utrzymać motywację podczas leczenia urazu w sporcie?

Kontuzje to w sporcie chleb powszedni. Urazy, przeciążenia, niedyspozycje innego typu powodujące wyłączenie z treningów i startów w zawodach są nieodłącznym elementem wyczynowego uprawiania sportu. Kontuzja to trudny, często kryzysowy moment, który wiąże się z nieprzyjemnymi emocjami, obniżonym nastrojem i skutkami, które negatywnie wpływają nie tylko na fizyczną, ale i na psychiczną formę zawodnika. Kryzys nie musi jednak prowadzić do negatywnych skutków. Może być rozwojowy. Jak przejść przez okres wyłączenia z treningów i czas, w którym leczymy urazy? Jak utrzymać motywację do treningu i pozytywne nastawienie?

Tożsamość sportowca

W pewnym okresie życia sport zaczyna stanowić coraz większą jego część. Związane jest to nie tylko z tym, że zawodnik poświęca na trening coraz więcej czasu w ciągu dnia/tygodnia/roku. W pewnym momencie zaczyna on postrzegać siebie jako „sportowca” i przyjmuje pewnego rodzaju tożsamość. Kontuzji towarzyszy czasowa, a czasami długotrwała przerwa w trenowaniu, w związku z czym tożsamość „Ja-Sportowiec” zostaje zachwiana. Czasami może nawet dojść do pewnego rodzaju utraty tożsamości, co powoduje jeszcze większą trudność wiążącą się często z pustką i pogłębionym kryzysem. To właśnie utrata tożsamości sportowca uznawana jest za główny czynnik powodujący kryzysy psychiczne i odpowiadający za utratę motywacji i wiary w siebie podczas leczenia urazów (Taylor & Taylor, 1958). Istnieje kilka sposób na zapobieganie tego typu zjawiskom. Przede wszystkim warto, aby zawodnik podczas procesu leczenia urazu i powrotu do formy pozostawał związany z drużyną/klubem i aktywnie uczestniczył w ich życiu. Bardzo duże znaczenie ma zainteresowanie trenera zawodnikiem, który leczy uraz. Czasami pozwolenie na obserwowanie treningów i zawodów z perspektywy „ławki trenerskiej” może mieć zbawienny wpływ na samopoczucie rekonwalescenta, a nabyta wiedza i doświadczenia zebrane w ten sposób zawsze bardzo pomagają w późniejszej pracy sportowej. Uczestniczenie w życiu zespołu i współpraca z nieco innej perspektywy bardzo dobrze wpływają na samoocenę i poczucie własnej wartości, a także są źródłem pozytywnych informacji zwrotnych ze strony kolegów z zespołu, często jednocząc team. (Goldberg, 2013)

Wyznaczanie celów

Niezdolny do trenowania zawodnik może wyznaczać cele. Kontuzja nie zmienia istoty tego procesu, a nadaje mu nieco inne znaczenie. Na wyznaczanie celów podczas leczenia urazu należy spojrzeć z nieco innej perspektywy, jednak jest to niezmiernie ważne zadanie. We współpracy z fizjoterapeutami, podczas rehabilitacji, rozmów z trenerem i bliskim oraz pracy własnej należy pracować wyznaczając sobie cele krótkoterminowe. Coraz większy kąt zgięcia i wyprostu kończyny, coraz dłuższy dystans pokonany marszem, pierwszy krok, wyniki na skalach pomiarowych itd. warto „ubrać” w cele. Metodami, które sprzyjają wyznaczaniu i realizowaniu ich są wszelkie techniki monitoringu. Nagrywanie, zapisywanie i omawianie postępów może być bardzo stymulujące, pozwalając jednocześnie na utrzymanie wysokiego poziomu motywacji. Wyznaczanie i realizowanie określonych celów wymaga podjęcia wyzwania, zobowiązania się do pracy i określenia kierunku, w którym się zmierza. To bardzo ważne podczas leczenia urazów i istotne dla utrzymania motywacji i pozytywnego nastawienia.

Trening wyobrażeniowy

Korzystanie z technik wyobrażeniowych może być trudne, ponieważ przywoływane są wspomnienia treningu. Może towarzyszyć im smutek, żal i inne trudne emocje. Trening wyobrażeniowy odgrywa jednak bardzo istotną rolę w rekonwalescencji i powrocie do treningu. Stosowanie treningu wyobrażeniowego nie wymaga sprawności fizycznej, a jednocześnie pozwala pracować nad pewnością siebie, kształtowaniem nawyków. Istnieją również badania, które dowodzą, że trening wyobrażeniowy pomaga radzić sobie z bólem i dolegliwościami związanymi z urazem (Hamson-Utley, 2008).

Trzy wspomniane czynniki: tożsamość sportowca, wyznaczanie celów i trening wyobrażeniowy pozwalają utrzymać motywację do pracy zawodnikom, którzy leczą urazy. Wszystkie trzy wymagają jednak wsparcia. Bliskość rodziny i przyjaciół, wsparcie trenera, kontakt z kolegami z drużyny to nieocenione dla przyspieszenia procesu powrotu do zdrowia obszary, o które warto dbać. Oczywiście wsparcie specjalistów z zakresu rehabilitacji i psychologów jest równie cenne, a wręcz konieczne. Radzenie sobie z urazem i trudnymi emocjami towarzyszącymi kontuzjom jest bardzo trudne i w samotności może sprzyjać pojawianiu się epizodów depresyjnych i trudności innej postaci. Czytając ten artykuł możecie dojść do wniosku, że paradoksalnie, leczenie urazu może wzmocnić zawodnika i sprawić, że stanie się lepszym sportowcem. I to jest cel, który powinni stawiać przed sobą wszyscy zawodnicy doznający urazu. Kontuzja może Was wzmocnić i do tego zmierzajcie!

  • Goldberg, A. (2013). The Mental Side of Athletic Injuries: A Coach’s and Athlete’s Guide to Psychologically Rebounding from Injury. Available: https://www.competitivedge.com/rebounding-injuries-0. Last accessed 2nd November 2013.
  • Hamson-Utley, J. J. (2008). Sport Psychology and Counseling. The Comeback: Rehabilitating the Psychological Injury. 13 (5), 35-38.
  • Taylor, J. & Taylor, S (1958). Psychological Approaches to Sports Injury Rehabilitation. United States of America: Aspen Publishers, Inc.

 

Chcesz odpowiedzieć?

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są gwiazdką.

Podobne artykuły